Obywatelski Akcelerator Innowacji Strażnikiem Praw Obywatelskich: Rusza projekt o transparentności AI w samorządach!

W obliczu rosnącego wykorzystania sztucznej inteligencji (AI) w sektorze publicznym, Obywatelski Akcelerator Innowacji (OAI) rozpoczyna nowy, strategiczny projekt: „Obywatelski Akcelerator Innowacji strażnikiem praw obywatelskich”.

Nasza misja jest jasna: zwiększenie przejrzystości i transparentności działań jednostek samorządu terytorialnego (JST) i ich spółek w zakresie wdrażania i stosowania AI. Wierzymy, że obywatele mają prawo wiedzieć, jak zautomatyzowane systemy decyzyjne wpływają na ich życie i jakość usług publicznych, na przykład w zarządzaniu ruchem, usługami socjalnymi czy przydziale zasobów.

Cel: Ochrona Praw i Wypracowanie Etycznych Standardów

Głównym celem projektu jest wypracowanie rozwiązań, które będą służyć ochronie praw obywateli w obliczu technologicznej transformacji. Coraz częściej decyzje o nas — o przyznaniu zasiłku, miejsca w żłobku czy o warunkach pracy w spółce miejskiej — są wspierane przez algorytmy. OAI chce zagwarantować, że te procesy są sprawiedliwe, etyczne i podlegają kontroli.

Projekt wspiera ideę odpowiedzialnego i etycznego wdrażania technologii, promując dialog społeczny i dążąc do wypracowania standardów, które zagwarantują, że technologie będą służyć ludziom. Wpływ projektu wykracza poza administrację publiczną, podnosząc świadomość na temat wpływu AI na życie codzienne każdego z nas.

Kluczowe Działania Projektu i Ich Znaczenie

Aby osiągnąć te cele, OAI skupi się na następujących, najważniejszych działaniach:

• Monitorowanie wykorzystania AI w JST i spółkach miejskich. Przeprowadzamy szczegółowe działania strażnicze – od wysyłania zapytań publicznych (UDIP) do JST, po analizę faktycznych wdrożeń.
• Prowadzenie działań strażniczych i rzeczniczych w celu nagłaśniania kontrowersyjnych lub nieetycznych praktyk w stosowaniu AI.
• Prowadzenie kampanii informacyjno-promocyjnych, w tym kampanii 1,5%, aby pozyskać wsparcie niezbędne do kontynuowania naszej misji kontroli i nadzoru.
• Rozwój partnerstwa z innymi organizacjami, w tym wyjazd sieciujący, w celu wymiany wiedzy i wzmacniania wspólnego frontu na rzecz praw obywatelskich i wypracowania wspólnych, ogólnopolskich standardów etycznych.

Informacje Formalne o Projekcie

Projekt jest realizowany od 1 lipca 2025 r. do 30 czerwca 2026 r.

Zadanie publiczne „Obywatelski Akcelerator Innowacji strażnikiem praw obywatelskich” jest finansowany ze środków budżetu państwa w ramach Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018–2030 PROO.